T.C Uzundere Belediyesi

Uzundere ilçesinde bulunan akarsular ve göllerin tarihi devirler boyunca insan hayatı üzerine büyük etkileri olmuş ve gelişen teknik imkânlara bağlı olarak, günümüzde bu önemleri daha da artmıştır.

İlçemizde başlıca akarsu ağını Tortum Çayı ve kolları oluşturur. Kaynağını Dumlu Dağı'nın kuzey yamaçlarından alan Tortum Çayı, derin bir vadi içinde kuzeye doğru akışına devam eder. Tortum kasabasının içinden geçerek, Kaledibi Mahallesi'nin kuzeyinde batıdan Konak Deresi ile doğudan Çamlıca, Ekrek ve Aksu çaylarının sularını alan Tortum Çayı, Aksu Köyü'nün Dereyatağı Mahallesi yakınlarında Tortum Çayı'nın en büyük kollarından biri olan Tortumkale Deresi ile birleşir.

Eğerli Dağı (3087 m) güney yamaçlarından kaynaklarını alan Yurt, Eğriçay, Yayla ve Zinavur derelerinin meydana getirdiği Harinkos Deresi ile batıdan Koğans Deresi'nin Yellitepe köyü kuzeyinde birleşmesiyle Sağer Dere'si oluşur. Kuzeydoğu yönünde akışına devam eden bu dere, Esendurak Köyü yakınlarında Çiftlik Deresi'nin sularını da aldıktan sonra Tortumkale adını alır ve Arılı Köyü'nün güneydoğusundan geçerek Tortum Çayı'na karışır.

Tortumkale Deresi'nin kaynağında Tortum Çayı ile birleştiği yere kadar olan uzunluğu 33 Km kadardır.

Kuzey yönünde akışına devam eden Tortum Çayı, batıdan gelen Doruklu Deresi'nin sularıyla debisini arttırmakta ve Derekapı köyünde önemli kollarından birini oluşturan Bağlar Deresi'nin sularını almaktadır.

Mescit Dağı doruğunun (3069 m) güneydoğusunda Küçükdere ile Büyükdere'nin birleşmesiyle oluşan ve kuzeydoğu yönünde akan Gökçedere, Cihanlı köyü yakınlarında yön değiştirerek doğuya yönelir. Cihanlı köyünü geçtikten sonra Bağlar Deresi adını alır.

Derekapı köyünde Tortum Çayı'na birleşen Bağlar Deresi'nin uzunluğu 32 km yi bulur. Doğudan gelen Suyatağı Deresi'nin sularını da alan Tortum Çayı, Pehlivanlı köyünün Derekapı mahallesinde en büyük yan kolu olan Pehlivanlı Deresi'yle birleşir.

Mescit dağlarının kuzey ve doğu yamaçlarından kaynağını alan Yedigöller Deresi ile Çinicor Deresi kuzeydoğu yönünde birleşir ve batıdan Karpelen Deresi'nin de sularını aldıktan sonra doğuya yönelerek Uzunkavak Deresi'ni oluşturur. Geniş bir yatak içinde akışını sürdüren dere, Aşağı Katıklı köyünü geçtikten sonra Pehlivanlı (Vihik) Çayı'nı oluşturur. Doğu yönünde akışına devam eden Pehlivanlı Çayı, önce kuzeybatı yönünden gelen Bağbaşı Deresi'nin, daha sonra kuzeyden Salperek Deresi'nin sularını alır ve Tortum Çayı'na karışır. Pehlivanlı Deresi kaynağından Tortum Çayı'na kadar uzunluğu yaklaşık 37 Km dir.

Doğudan Mususin ve İsinboğazı dereleri ile, batıdan Deynak Deresi'nin sularını alan Tortum Çayı, kuzey yönünde akışına devam ederek Tortum Gölü'ne ulaşır. Söz konusu gölün kuzeydoğusundan bir çağlayan oluşturarak akışına devam eden Tortum Çayı, güneydoğu yönünden gelen Tev Deresi'nin sularıyla birleşir ve bir yay çizerek kuzeybatıya döner. Bu dar vadi içinde 2 Km ilerledikten sonra kuzeye yönelir ve doğudan gelen Oltu Çayı ile birleşir. Daha sonra güneybatı yönünden Çoruh Irmağı'na karışarak Karadeniz' e dökülür.

Ana hatlarıyla SN yönünde uzanan Tortum Çayı, konsekant karakterli bir vadi açmış olup; bu vadiye batı ve doğudan birleşen kolları ise sübsekant nitelikte vadilerdir.

Bu nedenle havzada dandritik akarsu ağı görülür.

Tortum Çayı'na batıdan ve doğudan birleşen akarsular derin vadiler oluşturmuş ve sahayı belirgin bir şekilde yarıp parçalamışlardır. Toplam akaçlama havzası 1747 km² yi bulan Tortum Çayı'nın kaynağını aldığı Dumlu Dağı kuzey yamaçlarından Oltu Çayı'na birleştiği yere kadar olan uzunluğu yaklaşık 62 km dir.